CLI Mastery — Từ zero đến power user
Lộ trình 10 tuần học sâu Terminal & Command Line cho lập trình viên, DevOps, và người làm việc với dữ liệu. Mỗi tuần một chủ đề, có lý thuyết, ví dụ chạy được, bài tập, terminal giả lập và quiz cuối bài.
Tại sao học CLI?
Terminal là cách giao tiếp nhanh nhất với máy tính. Một lập trình viên thành thạo CLI có thể làm xong những việc mà GUI cần 20 click chỉ trong 1 lệnh. Ngoài ra:
- Dev: chạy build, test, git, deploy nhanh gọn.
- DevOps: SSH vào server không có giao diện, viết script tự động.
- Data: xử lý log/CSV cực nhanh với
awk,sed,jq. - Productivity: alias, tmux, automation giúp bạn tiết kiệm hàng giờ mỗi tuần.
Lộ trình 10 tuần
Filesystem & Navigation
pwd, ls, cd, đường dẫn tuyệt đối / tương đối, phím tắt terminal.
File operations & Permissions
cp, mv, rm, mkdir, touch, chmod, chown — quản lý file an toàn.
Pipes & Redirects
cat, less, head, tail, wc, |, >, >>, <, 2>&1.
Search: grep, find, fzf
Tìm chuỗi, tìm file theo pattern, ripgrep/fd nâng cao.
Text processing
sed, awk, cut, sort, uniq, jq cho JSON.
Process & Job control
ps, top, htop, kill, jobs, &, fg, bg, nohup.
Shell scripting
Bash/Zsh, biến, vòng lặp, hàm, exit code, set -e.
Git & SSH
Git CLI nâng cao, ssh-keygen, ssh config, scp, rsync.
Tmux & productivity
Multiplexer, alias, dotfiles, oh-my-zsh, starship.
Automation & cron
cron, launchd, systemd, monitor, log rotation.
Thử ngay — Terminal giả lập
Khung dưới đây mô phỏng terminal. Gõ help để xem các lệnh có sẵn rồi thử pwd, ls, cd Developer...
↑/↓ để duyệt lịch sử lệnh. Click vào khung để focus.
Cách dùng tài liệu này
- Đọc tuần 1, gõ thử tất cả lệnh trong terminal thật của bạn.
- Làm bài tập cuối tuần, không lướt qua.
- Hoàn thành quiz cuối bài — đúng >= 80% mới chuyển tuần tiếp theo.
- Mỗi ngày dành 15–30 phút chỉ dùng terminal thay vì Finder.
- Sau 10 tuần, quay lại làm cheat sheet của riêng bạn.